Ebm-papst event
Ebm-papst event
Studiedag naar aanleiding van directeurswissel ebm-papst Benelux
Ebm-papst, de vooraanstaande fabrikant van ventilatoren, organiseerde een studiedag rond diverse aspecten van ventilatie. Dit was meteen ook de gelegenheid om een wissel van de wacht aan te kondigen. Ad van Nistelrooij geeft na een lange carrière bij de fabrikant de fakkel door aan Koen van Nistelrooij. Tijdens het event werden er een aantal seminars georganiseerd, die brede waaier van toepassingen van de ebm-papst producten illustreerden.
Volop digitaal
Digitalisering is de weg van de toekomst, en bij ebm-papst heeft men dat terdege begrepen. Het bedrijf heeft daarvoor in 2017 een volwaardig filiaal opgericht: ebm-papst Neo. Dat bevindt zich in Dortmund op een technologiecampus met verschillende universiteiten en hogescholen die rond het thema onderzoek verrichten. Het filiaal heeft een aantal cloud-gebaseerde digitale diensten ontwikkeld. Kenmerkend is dat het om open beheerssystemen gaat: de gebruiker kan er toestellen van uiteenlopende fabrikanten met verschillende communicatieprotocollen mee verbinden. Daarbij wordt gebruik gemaakt van de Reset-standaarden, om de data op een gestandaardiseerde manier te verzamelen om beheer en analyse mogelijk te maken. Een belangrijk aspect is dat de gebruiker de vrijheid heeft om zijn eigen oplossingen uit te werken, omdat elk gebouw nu eenmaal verschillend is.
Het systeem van ebm-papst Neo gaat veel verder dan ventilatie alleen, en omvat alle aspecten van gebouwentechniek, inclusief verlichting, binnenklimaat, aanwezigheidsdetectie enzovoort. Zo krijgt de gebruiker een volledig overzicht van de werking van het gebouw. Ook de gebruikersinterface is personaliseerbaar: men kan alarmdrempels instellen, en bepalen wat er moet gebeuren als die drempels overschreden worden, bijvoorbeeld wie er een alarmmelding ontvangt en op welke manier.
Daarnaast zijn er uiteraard toepassingen die specifiek op ventilatie gericht zijn. Deze hebben te maken met het monitoren van de binnenluchtkwaliteit en predictief onderhoud. Controle van de toestand van filters en de tijdige vervanging ervan zijn traditionele zwakke punten in een ventilatie-installatie. Op basis van sensoren voor trillingen en druk kan men echter de toestand van filters monitoren, om problemen te vermijden. Een andere toepassing is de warmteverdeling in een ruimte in kaart brengen. Zo kan men onder meer ‘hot spots’ in een datacenter opsporen. Tevens werkt ebm-papst aan systemen om het geluid van ventilatoren te analyseren, met als doel om slijtage van kogellagers te detecteren, nog voor er een defect optreedt. Het hart van dergelijke toepassingen zijn zelflerende algoritmes om anomalieën op te sporen. Met dat alles wordt het haalbaar om ‘clean air as a service’ aan te bieden. De installatiefirma heeft immers een compleet overzicht van de werking van de toestellen en van de kwaliteit van de binnenlucht, zodat men de gebruiker de gevraagde garanties kan bieden. Zo ontstaat een nieuw verdienmodel.
Belang van efficiënte ventilatie
In een ander seminarie werd ingegaan op het belang van een goede woningventilatie. Wie denkt dat de woningventilatie beter geregeld is in Nederland, komt bedrogen uit. Uit onderzoek blijkt dat meer dan 90% van de ‘ingeregelde’ installaties de vooropgestelde debieten in de praktijk niet halen. De oorzaken zijn doorgaans een slordige uitvoering en een verkeerd ontwerp. Er moet dus meer aandacht naar een correcte uitvoering gaan, maar ook naar een efficiënt ontwerp, waarbij werd opgemerkt dat zoiets niet duurder hoeft te zijn dan een slordig ontwerp, integendeel. Wat dat laatste betreft, ligt de schuld niet alleen bij de installateur. De architect moet ook de ruimte voorzien zodat er een efficiënt systeem kan worden ingebouwd. Als er geen plaats is voor accessoires en kanalen, moet de installateur wel aan het knutselen slaan, en dat levert zelden een ideaal resultaat op.
Verder is er nood aan sensibilisering rond binnenluchtkwaliteit. De coronapandemie heeft de noodzaak aan ventilatie wel scherp gesteld, maar in de brede bevolking is er minder veranderd dan men zou denken. Luchtkwaliteit wordt nog altijd vooral gezien als een probleem van de buitenlucht, anders gezegd: luchtvervuiling buiten houden. Nochtans is de kwaliteit van de binnenlucht doorgaans slechter dan die van de buitenlucht. Zo is er weinig bewustwording rond de concentraties aan fijnstof die ontstaan bij het koken (in de eerste plaats bij gebruik van een gasfornuis). Zonder efficiënte afzuiging stijgt het niveau van het fijnstof pijlsnel, en bovendien blijven die stofdeeltjes nog een hele tijd in de ruimte hangen.
Een ander pijnpunt is de CO2-concentratie in kleine slaapkamers. Als men de ventilatie dimensioneert op de oppervlakte en niet op bezetting, zou men kunnen denken dat men in kleinere kamers altijd met lagere debieten kan volstaan. Dat is een fundamentele misvatting. Mensen ademen ’s nachts evenveel CO2 uit, ongeacht of ze in een grote of een kleine kamer slapen. Integendeel, hoe kleiner de kamer, hoe sneller de concentratie aan CO2 stijgt, en hoe meer er nood is aan ventilatie.
Een laatste aandachtspunt is geluid. Als er klachten zijn over ventilatie-installaties, dan gaat dat zelden over debieten of capaciteit, maar doorgaans over lawaai. De gevolgen zijn ernstig: als een installatie te veel lawaai maakt, zal de gebruiker die op een lagere stand zetten, of zelfs helemaal uitschakelen. Nochtans is het haalbaar om een grenswaarde van 25 dB(A) te halen. Bij dit niveau daalt het aantal ontevredenen tot 10%, terwijl dat nog 30% is bij 30 dB(A). Ook hier is zorgvuldig ontwerp en uitvoering van groot belang. Het komt er vooral op aan om de drukverliezen te beperken, zodat de ventilator minder hard moet werken. Eenvoudige tracés en starre kanalen hebben de voorkeur boven bochtenwerk met flexibele kanalen.
Door Alex Baumans
Foto’s: ebm-papst
