Energik werkt aan een baken rond koeltechnologie

Met twee geslaagde meetings schetste het Energik-platform ‘Koeling’ een state-of-the-art van deze technologie. Eerder dit jaar was er een eerste event rond comfort- en proceskoeling en een bezoek aan het Centrum voor nieuwe energietechnologieën van UC Leuven-Limburg (UCLL) in Greenville Houthalen-Helchteren. Recent vond de tweede Energik-meeting over dat thema plaats in het Genkse Thor Park Waterschei.

Energik viert dit jaar zijn 35-jarig bestaan en focust op alle mogelijke middelen om bedrijven energie-efficiënter te laten werken en energie te besparen: natuurlijke koelmiddelen, NH3, CO₂, koudeopslag… Aan de koudemiddelen worden steeds strengere eisen opgelegd. Er worden ook steeds hogere performanties geëist om het energieverbruik en de bijhorende CO_2-emissie terug te dringen. Koeling bevindt zich hierdoor in een voortdurend transformatieproces.

Moeten we warmlopen voor koude opslag?

Thomas De Cuyper van Engie Axima Refrigeration besprak de verschillende facetten van thermische opslag. “Nog steeds gaat een groot deel van de energievraag naar koeling en verwarming. We missen de flexibiliteit om de transitie van klassieke naar hernieuwbare energie te maken. Daarom moeten we werk maken van het opslaan van thermische energie, en de productie van warmte, koeling en vermogen ontkoppelen. Gebruik maken van de restwarmte zorgt voor meer systeemrendement. Wanneer biedt thermische opslag van warmte een oplossing? In het kader van het Cornet Shortstore project werd een tool ontwikkeld om het systeem chiller-thermische buffer te dimensioneren, en na te gaan of het plaatsen van een thermische buffer rendabel is. Het resultaat zal afhangen van diverse factoren. Het gebruik van de buffer op jaarbasis? Goede ROI? Voor een fruitboer die slechts tweemaal per jaar – bij de fruitpluk – een grote piekvraag naar koeling heeft, is investeren in een energieopslagsysteem niet rendabel. Voor een bedrijf dat voeding invriest aan lagere temperaturen en dus een lage COP, kan thermische opslag wel een significante besparing opleveren.”

Comfortkoeling en energiebesparing

De volgende spreker, Rachid El Arfaoui van Colt International, had het over de relatie tussen comfortkoeling en energiebesparing, en over het Colt natuurlijke koelsysteem. “Duurzaam en energie-efficiënt koelen is meer dan energie besparen, met dien verstande dat de natuurlijke koelunit en het project op de juiste manier moeten zijn ontworpen en geëngineerd”, aldus El Arfaoui. “Bij natuurlijke koeling worden een comfortabel en gezond binnenklimaat met zuivere lucht, de juiste temperatuur en voldoende ventilatie gecreëerd. Verder gaan er geen grondstoffen verloren. Bij een natuurlijk koelsysteem wordt er leidingwater gebruikt in plaats van chemische koudemiddelen. Natuurlijke koeling is zuiniger dan conventionele systemen en levert een hoog koelrendement. Er wordt altijd met verse buitenlucht gekoeld, en er is ook de snelle ROI.”

Optimale regelstrategie inzetten

De geavanceerde mogelijkheden die regeltechniek biedt bij comfort en koeling in gebouwen, werden besproken door Peter Vandendriessche van de Nederlandse producent van gebouwen automatisering Priva. “Energy Optimizer is een add-on op het bestaande Priva-gebouwbeheerssysteem (GBS). Dat voorspelt met een zelflerend algoritme de energiebehoefte van een gebouw voor de komende 24 uur. Op basis van de gebouwdynamiek, de aanwezige installatie, de lokale weersvoorspelling en de ingestelde comfortgrenzen bepaalt het algoritme de energiebehoefte om het gewenste binnenklimaat te realiseren. Dat geeft de mogelijkheid om de meest optimale regelstrategie te maken voor het inzetten van de (duurzame) systemen.”

Energiebesparing bij industriële koeling

Marcel Laes van Cimpro had het over energiebesparing bij industriële koeling dankzij slimme bemetering. “Bij tal van industriële bedrijven is het energieverbruik van de koelinstallatie een aanzienlijk deel van de energierekening. Veel bedrijven zijn zich niet bewust dat door een slimme regeling de jaarlijkse kost van een compressor aanzienlijk kan worden beperkt. Over energiemanagement bestaat binnen de industrie nog heel wat foutieve perceptie. Excel-files zijn uit de tijd, we spreken over automatiseren. De klant focust op zijn corebusiness. Hij weet meestal niet hoeveel watt een compressor verbruikt en heeft geen oog voor de mogelijke besparingen. Vaak zijn koelinstallaties bv. overgedimensioneerd en niet manueel bij te regelen”, aldus Laes. “Vele productiedata zijn in Scada-systemen en plc’s van de installaties vervat, in functie van procesautomatisering. Performant energiemanagement vraagt evenwel het automatiseren van een complete data-analyse. Door deze data op een andere manier te presenteren krijgen klanten snel inzicht waar het fout gaat: compressordruk te hoog, COP niet geoptimaliseerd... We overladen hen niet met dashboards en grafieken, we tonen hen aan wanneer/hoe het fout gaat, en hoe dit kan worden opgelost.”

Op naar een koelplatform

“Voortbouwend op deze geslaagde meetings rond comfort- en proceskoeling denken we aan de oprichting van een koelplatform voor industriële koeling en comfortkoeling, vermits er tussen beide heel wat parallellen zijn”, aldus Jozef De Borger, coördinator Energik. “Naast onze samenwerking met het UCLL stelt Energik zich tevens open voor interactie met andere kenniscentra, om het netwerk rond comfort- en proceskoeling verder uit te bouwen, en vooral de noden van eindklanten nog beter te leren kennen. Met het vakblad Cool & Comfort en het Vlaams Energieagentschap hebben we partners die meedenken in de richting van het oprichten van een soort koelplatform, naar analogie met het Stoomplatform. Voorstellen en ideëen hieromtrent zijn steeds welkom.”

Door Philip Declercq

www.energik.be