16/07/2025

Warmtepompen met natuurlijke koudemiddelen voor utiliteit, industrie en warmtenetten

Grootschalige koeling en verwarming als essentieel onderdeel van de energietransitie vraagt om slimme keuzes op basis van natuurlijke koudemiddelen, maar zonder andere belangrijke aspecten zoals energie-efficiëntie en betrouwbaarheid uit het oog te verliezen. De koeltechnische installateur als raadgever van de eindgebruiker staat voor een hele uitdaging. De technologische ontwikkelingen gaan hard, zeer hard. Hierdoor krijgt ook de installateur af te rekenen met technische en praktische veranderingen.

“De positieve boodschap die we willen brengen is dat de installateur ook volop kansen krijgt”, vertelt Edwin Ernst, commercieel directeur van Celsis BV (onderdeel van Beijer Ref Benelux) en kersvers voorzitter van de KNVvK (Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Koudetechniek). “De koudetechnieksector staat aan de vooravond van grote veranderingen. Van de energietransitie en het tekort aan technische vakmensen in onze arbeidsmarkt tot de versnelling richting natuurlijke koudemiddelen. Mijn persoonlijke mening is dat de transitie nog steeds onvoldoende snel gaat. Kennis is ook een belangrijke uitdaging, want enerzijds groeit de koel- en klimaatbranche naar elkaar toe, maar anderzijds zijn er veel nieuwe installateurs met een oorsprong in de verwarmingsbranche. Dit komt omdat het ‘nieuwe’ verwarmen koeltechnisch gebeurt. ”

Samenwerken, kennis delen en vernieuwen

De competenties tussen de oude en de nieuwe HVAC-installateurs liggen niet altijd gelijk, drukt Edwin Ernste het diplomatisch uit. Maar in plaats van steen en been te klagen, stroopt hij met zijn Celsis-team de mouwen op. “De uitdagingen stapelen zich op. We moeten als sector blijven samenwerken, kennis delen en durven vernieuwen. Alleen zo maken we die sprong naar een duurzame toekomst. Nadat we in maart een succesvol NH3-seminar hadden georganiseerd, hebben we daar op 17 juni ’25 een vervolg aan gebreid met een tweede seminar rond warmtepompen met natuurlijke koudemiddelen voor utiliteit, industrie en warmtenetten, speciaal voor installateurs en adviseurs die denken in honderden kW’s tot meerdere MW’s. We deden dit samen met onze partners Sparkling Projects, Fenagy en Duurzaam Gebouwd. Ook nu weer zat de zaal afgeladen vol, wat bewijst dat de installatiesector niet alleen vragende partij is voor meer kennisdeling maar ook gemotiveerd is om met future proof oplossingen aan de slag te gaan. Maar laat we ook niet flauw doen. Hoor je mij zeggen dat natuurlijke koudemiddelen de heilige graal zijn? Zeker niet. Ik ben ervan overtuigd dat in heel wat toepassingen een energie-efficiënte HFK met een laag GWP nog altijd de beste optie kan zijn.”

“De installatiesector maakt het verschil in hoe duurzaam, circulair en leefbaar onze maatschappij wordt”, aldus directeur Wietse Walinga van Duurzaam Gebouwd, het Nederlands kennisinstituut dat publieke en private partijen samenbrengt om de verduurzaming van de gebouwde omgeving te versnellen. “Wij zijn de gamechanger. Dat betekent ook dat er naar ons wordt gekeken, er wordt van de installatiesector verwacht dat die de dans van de energietransitie leidt. Maar het is een leerproces. Met nieuwe technieken aan de slag gaan betekent dat er een leerproces moet doorlopen worden. Fouten maken mag, ervan leren moet!”

“Omdenken”

“Als je uit de koelsector komt, dan moet je regelmatig ‘omdenken’ als een CO2-warmtepomp wordt gebruikt voor verwarming”, legt Peter Staal, R744-specialist bij Celsis, uit. “Bij CO2 voor koeling zijn we immers gewend aan het kritieke punt, subkritisch versus transkritisch bedrijf, waarbij het transkritisch bedrijf zoveel mogelijk wordt vermeden (COPkoelen wordt minder). De primaire focus ligt op de koude kant, met de warme kant als secundair. Ejectors worden gemeden want ze hebben geen al te beste terugverdientijd in onze regio. Maar de gedachtegang met CO2 voor verwarmen verandert. Transkritisch bedrijf is top! Blijf zoveel mogelijk in dit gebied, want COPverwarmen is goed. Hier ligt de primaire focus op warme kant, met de koude kant als secundair. Hier kijken we positiever aan tegen ejectors en passen ze graag toe, want hun terugverdientijd is een stuk positiever.”

De SMART CO2 lucht/water en water/water warmtepompen met capaciteiten van 30 kW tot 300 kW voor de commerciële sector en de industrie zijn ontwikkeld en worden verdeeld door Beijer Ref. Peter Staal: “De SMART-serie combineert topprestaties met duurzaamheid en een strak design, precies wat nodig is voor efficiënte verwarming en koeling. Met 18 modellen in ene brede capaciteitsrange en beschikbaar in zowel watergekoelde als luchtgekoelde varianten, kan er voor elke toepassing een passende oplossing worden geleverd. De SMART-warmtepomp is perfect voor toepassingen waarbij de retourtemperatuur onder 47°C blijft en aanvoertemperaturen tot 85°C nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan appartementsgebouwen, kantoren, supermarkten, hotels, restaurants, warehouses, voedingsindustrie, chemische sector en lokale warmte- en koudenetten. Eenvoudige installatie gebeurt dankzij het plug-& play principe met makkelijk aansluitbare leidingen. De geluidsdempende behuizing en poedergecoat metalen frame en behuizing maken zowel binnen- als buitenopstelling mogelijk.”

Fenagy

In de laatste presentatie ging Klaus Hoberg Jensen van Fenagy (onderdeel van Beijer Ref) dieper in op CO2- en koolwaterstof (isobutaan, propaan) warmtepompen >1 MW. De Deense fabrikant Fenagy werd opgericht in 2020 en legt zich toe op industriële warmtepompen en grote koelsystemen. Van 12 warmtepompen in 2021 tot meer dan 60 warmtepompen in 2024 in de industrie en de utiliteit kent het bedrijf een gestage groei. Warmtepompen van Fenagy bieden een aantal voordelen, zoals geschikt voor zowel binnen- als buitenopstelling, altijd uitgevoerd met natuurlijke koudemiddelen, vermogensbereik van 500 kW tot vele MW’s, leverbaar met industriële walk-in omkasting, voorzien van een geavanceerd Siemens PLC-besturingssysteem en ok geschikt voor warmtenetten. Vooral dit laatste is belangrijk om het bedrijf te laten groeien, want in thuisland Denemarken is district heating wijd verspreid dankzij de ideale toepassingsomstandigheden.

“Waar restwarmte steeds vaker nuttig wordt ingezet, blijft restkoude nog teveel onbenut”, vertelt Klaus Hoberg Jensen. “De Fenagy warmtepompsystemen maken het mogelijk om beide energiestromen slim te benutten, apart of tegelijk afhankelijk van je project. Zo verhoog je het rendement van je installatie en lever je écht duurzame klimaatoplossingen. We leggen ons uitsluitend toe op natuurlijke koudemiddelen, maar daarmee is de kous niet af. Je moet immers het juiste natuurlijke koudemiddel kiezen. Elk koudemiddel heeft zijn eigen toepassingen en voordelen. Selecteer verstandig, en laat je hierbij adviseren door specialisten. Een van de belangrijke parameters om tot de beste efficiëntie te komen, is de aanvoer- en retourtemperatuur. Doe je huiswerk grondig en kies bewust, de eindgebruiker zal je dankbaar zijn!”

Door Rudy Gunst

www.celsisbv.nl

Fotocredit: Celsis BV

Warmtepompen met natuurlijke koudemiddelen voor utiliteit, industrie en warmtenetten

Grootschalige koeling en verwarming als essentieel onderdeel van de energietransitie vraagt om slimme keuzes op basis van natuurlijke koudemiddelen, maar zonder andere belangrijke aspecten zoals energie-efficiëntie en betrouwbaarheid uit het oog te verliezen. De koeltechnische installateur als raadgever van de eindgebruiker staat voor een hele uitdaging. De technologische ontwikkelingen gaan hard, zeer hard. Hierdoor krijgt ook de installateur af te rekenen met technische en praktische veranderingen.

“De positieve boodschap die we willen brengen is dat de installateur ook volop kansen krijgt”, vertelt Edwin Ernst, commercieel directeur van Celsis BV (onderdeel van Beijer Ref Benelux) en kersvers voorzitter van de KNVvK (Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Koudetechniek). “De koudetechnieksector staat aan de vooravond van grote veranderingen. Van de energietransitie en het tekort aan technische vakmensen in onze arbeidsmarkt tot de versnelling richting natuurlijke koudemiddelen. Mijn persoonlijke mening is dat de transitie nog steeds onvoldoende snel gaat. Kennis is ook een belangrijke uitdaging, want enerzijds groeit de koel- en klimaatbranche naar elkaar toe, maar anderzijds zijn er veel nieuwe installateurs met een oorsprong in de verwarmingsbranche. Dit komt omdat het ‘nieuwe’ verwarmen koeltechnisch gebeurt. ”

Samenwerken, kennis delen en vernieuwen

De competenties tussen de oude en de nieuwe HVAC-installateurs liggen niet altijd gelijk, drukt Edwin Ernste het diplomatisch uit. Maar in plaats van steen en been te klagen, stroopt hij met zijn Celsis-team de mouwen op. “De uitdagingen stapelen zich op. We moeten als sector blijven samenwerken, kennis delen en durven vernieuwen. Alleen zo maken we die sprong naar een duurzame toekomst. Nadat we in maart een succesvol NH3-seminar hadden georganiseerd, hebben we daar op 17 juni ’25 een vervolg aan gebreid met een tweede seminar rond warmtepompen met natuurlijke koudemiddelen voor utiliteit, industrie en warmtenetten, speciaal voor installateurs en adviseurs die denken in honderden kW’s tot meerdere MW’s. We deden dit samen met onze partners Sparkling Projects, Fenagy en Duurzaam Gebouwd. Ook nu weer zat de zaal afgeladen vol, wat bewijst dat de installatiesector niet alleen vragende partij is voor meer kennisdeling maar ook gemotiveerd is om met future proof oplossingen aan de slag te gaan. Maar laat we ook niet flauw doen. Hoor je mij zeggen dat natuurlijke koudemiddelen de heilige graal zijn? Zeker niet. Ik ben ervan overtuigd dat in heel wat toepassingen een energie-efficiënte HFK met een laag GWP nog altijd de beste optie kan zijn.”

“De installatiesector maakt het verschil in hoe duurzaam, circulair en leefbaar onze maatschappij wordt”, aldus directeur Wietse Walinga van Duurzaam Gebouwd, het Nederlands kennisinstituut dat publieke en private partijen samenbrengt om de verduurzaming van de gebouwde omgeving te versnellen. “Wij zijn de gamechanger. Dat betekent ook dat er naar ons wordt gekeken, er wordt van de installatiesector verwacht dat die de dans van de energietransitie leidt. Maar het is een leerproces. Met nieuwe technieken aan de slag gaan betekent dat er een leerproces moet doorlopen worden. Fouten maken mag, ervan leren moet!”

“Omdenken”

“Als je uit de koelsector komt, dan moet je regelmatig ‘omdenken’ als een CO2-warmtepomp wordt gebruikt voor verwarming”, legt Peter Staal, R744-specialist bij Celsis, uit. “Bij CO2 voor koeling zijn we immers gewend aan het kritieke punt, subkritisch versus transkritisch bedrijf, waarbij het transkritisch bedrijf zoveel mogelijk wordt vermeden (COPkoelen wordt minder). De primaire focus ligt op de koude kant, met de warme kant als secundair. Ejectors worden gemeden want ze hebben geen al te beste terugverdientijd in onze regio. Maar de gedachtegang met CO2 voor verwarmen verandert. Transkritisch bedrijf is top! Blijf zoveel mogelijk in dit gebied, want COPverwarmen is goed. Hier ligt de primaire focus op warme kant, met de koude kant als secundair. Hier kijken we positiever aan tegen ejectors en passen ze graag toe, want hun terugverdientijd is een stuk positiever.”

De SMART CO2 lucht/water en water/water warmtepompen met capaciteiten van 30 kW tot 300 kW voor de commerciële sector en de industrie zijn ontwikkeld en worden verdeeld door Beijer Ref. Peter Staal: “De SMART-serie combineert topprestaties met duurzaamheid en een strak design, precies wat nodig is voor efficiënte verwarming en koeling. Met 18 modellen in ene brede capaciteitsrange en beschikbaar in zowel watergekoelde als luchtgekoelde varianten, kan er voor elke toepassing een passende oplossing worden geleverd. De SMART-warmtepomp is perfect voor toepassingen waarbij de retourtemperatuur onder 47°C blijft en aanvoertemperaturen tot 85°C nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan appartementsgebouwen, kantoren, supermarkten, hotels, restaurants, warehouses, voedingsindustrie, chemische sector en lokale warmte- en koudenetten. Eenvoudige installatie gebeurt dankzij het plug-& play principe met makkelijk aansluitbare leidingen. De geluidsdempende behuizing en poedergecoat metalen frame en behuizing maken zowel binnen- als buitenopstelling mogelijk.”

Fenagy

In de laatste presentatie ging Klaus Hoberg Jensen van Fenagy (onderdeel van Beijer Ref) dieper in op CO2- en koolwaterstof (isobutaan, propaan) warmtepompen >1 MW. De Deense fabrikant Fenagy werd opgericht in 2020 en legt zich toe op industriële warmtepompen en grote koelsystemen. Van 12 warmtepompen in 2021 tot meer dan 60 warmtepompen in 2024 in de industrie en de utiliteit kent het bedrijf een gestage groei. Warmtepompen van Fenagy bieden een aantal voordelen, zoals geschikt voor zowel binnen- als buitenopstelling, altijd uitgevoerd met natuurlijke koudemiddelen, vermogensbereik van 500 kW tot vele MW’s, leverbaar met industriële walk-in omkasting, voorzien van een geavanceerd Siemens PLC-besturingssysteem en ok geschikt voor warmtenetten. Vooral dit laatste is belangrijk om het bedrijf te laten groeien, want in thuisland Denemarken is district heating wijd verspreid dankzij de ideale toepassingsomstandigheden.

“Waar restwarmte steeds vaker nuttig wordt ingezet, blijft restkoude nog teveel onbenut”, vertelt Klaus Hoberg Jensen. “De Fenagy warmtepompsystemen maken het mogelijk om beide energiestromen slim te benutten, apart of tegelijk afhankelijk van je project. Zo verhoog je het rendement van je installatie en lever je écht duurzame klimaatoplossingen. We leggen ons uitsluitend toe op natuurlijke koudemiddelen, maar daarmee is de kous niet af. Je moet immers het juiste natuurlijke koudemiddel kiezen. Elk koudemiddel heeft zijn eigen toepassingen en voordelen. Selecteer verstandig, en laat je hierbij adviseren door specialisten. Een van de belangrijke parameters om tot de beste efficiëntie te komen, is de aanvoer- en retourtemperatuur. Doe je huiswerk grondig en kies bewust, de eindgebruiker zal je dankbaar zijn!”

Door Rudy Gunst

www.celsisbv.nl

Fotocredit: Celsis BV