ATMO Europe Summit 2025
Maar eerst een dienstmededeling. De ATMO Europe Summit heeft zijn tagline aangepast. Daar waar vroeger nog stond ‘Business Case for Natural Refrigerants’ is omgevormd tot ‘Business Case for Clean Cooling’. Marc Chasserot, CEO Van ATMOsphere, legt uit: “We willen ook aandacht besteden aan nieuwe technologieën die hun intrede doen in de wereld van koeling en verwarming. Ze vormen een aanvulling op natuurlijke koudemiddelen en voldoen aan onze criteria van energie-efficiëntie, PFAS-vrij, ultralaag GWP en geen ozonafbrekend vermogen.”
PFAS – Wat beslist Europa?
In 2024 stond PFAS voor de eerste keer op de agenda van ATMO Europe Summit, en deze keer kreeg het onderwerp nog meer aandacht omwille van nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot het initiatief om de PFAS-gevaren onder controle te houden dat op 13 januari 2023 werd ingediend door Denemarken, Duitsland, Nederland, Noorwegen en Zweden. Ter herinnering, per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) zijn chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt. Ze komen van nature niet in het milieu voor. Voorbeelden van PFAS zijn GenX/cC604, PFOA (perfluoroctaanzuur) en PFOS (perfluoroctaansulfonaten).
Het onderwerp werd op een boeiende manier ingeleid door Cristina Guarda, Europees Parlementslid voor de Italiaanse Groenen die zich in het onderwerp heeft vastgebeten en zich onderscheidt van andere leden van de Groene fractie door met kennis van zaken te praten. “Het Europees Parlement bouwt zijn ambities af. In de tekst die nu op tafel ligt, ontbreken krachtige maatregelen om het water te beschermen tegen PFAS, de ‘eeuwige verontreinigende stoffen’ die een reële bedreiging vormen voor de volksgezondheid en het leefmilieu. Ik vind het bijzonder triestig dat de oorspronkelijke tekst zwaar is afgezwakt door de vele amendementen die werden ingediend. Het laat zich raden dat de geviseerde industrie zwaar heeft gelobbyd.”
“Een cruciaal aspect is de schrapping van de doelstelling om het water te beschermen op basis van het totale PFAS-gehalte. Dit brengt het reële risico met zich mee dat slechts een zeer klein deel van de 5000 gekende PFAS-soorten wordt gecontroleerd, waardoor de wetgeving wordt afgezwakt en de effectiviteit van de opgelegde limieten wordt verminderd. Zonder volledige monitoring kunnen we geen echte bescherming van de watervoorraden garanderen. Het regent vandaag in Padova. Ik raad aan om het regenwater niet te drinken, want sowieso krijg je dan een hele boel rommel in je lichaam. Ik wil nog niet vooruitlopen op hoe de definitieve tekst er zal uitzien, maar het lijkt er sterk op dat de resolutie niet in de richting van een algeheel verbod op PFAS gaat. Er wordt een lijst van kritieke sectoren ingevoerd waarin het gebruik van PFAS blijft toegestaan. Het probleem is dat deze lijst zeer algemeen is en ruimte laat voor verdere uitzonderingen in de toekomst. Zo lopen we het risico steeds verder af te wijken van het hoofddoel: een PFAS-vrije toekomst.”
Een speciale PFAS-workshop werd gemodereerd door de Coalition for PFAS FREE Cooling & Heating om van de deelnemers informatie over PFAS-vrije alternatieven voor koeling, warmtepompen, chillers en andere toepassingen te verzamelen. De timing om informatie te verzamelen is niet toevallig, want 2026 wordt een cruciaal jaar. De PFAS-resolutie zal in zijn definitieve vorm worden gegoten. Om weloverwogen beslissingen te kunnen nemen met rechtstreeks belang voor de koudesector, is er betrouwbare informatie nodig over de beschikbaarheid en prijsklassen van (natuurlijke) koudemiddelen als alternatieven voor de geviseerde synthetische koudemiddelen, en dit zowel vandaag als in de nabije toekomst. “Ik heb veel zogenaamd wetenschappelijk onderbouwde studies van de chemische lobby gezien waarin prijsevoluties van natuurlijke koudemiddelen worden vermeld die volledig van de pot zijn gerukt”, aldus Marc Chasserot. “Het spreekt voor zich dat deze desinformatie hun eigen belangen dient, en hiertegen proberen wij tegengewicht te vormen.”
Koeling voor datacenters
“Data centers is the new gold”, windt Ted Amyuni, Senior Industry Expert bij investeringsfonds Triton, er geen doekjes om. “Ik was laatst op een investeringsforum in het Midden-Oosten. Een van de sprekers was Elon Musk. Zijn boodschap was duidelijk. Vandaag kunnen we ons niet voorstellen naar welk niveau de vraag naar data centers – steeds vaker AI-factories genoemd – zal evolueren. Weet je dat visionaire zielen er al aan denken om de ruimte in trekken voor hun datacenters? Maar voordat het zover is, zullen er op aarde nog enorm veel data centers verrijzen. En die moeten allemaal betrouwbaar en duurzaam gekoeld worden.”
Hier liggen opportuniteiten voor de Europese industrie om oplossingen te ontwikkelen die een exponentiële vraag zullen kennen. “Er was een tijd dat de wereld naar Europa keek om de verduurzaming te leiden”, vult Marc Chasserot aan. “Maar we hebben onze koppositie vakkundig de nek omgewrongen. China heeft overgenomen. Een voorbeeld van hun inzet op duurzaamheid? Vandaag rijdt daar al 60% van de auto’s elektrisch. Daar kunnen we in Europa alleen maar van dromen, terwijl dat thema in de VS nog minder animo losmaakt. Als China vandaag beslist dat ze PFAS-vrij gaan, dan gebeurt dat morgen. Het is geen politiek beleid waar wij van dromen, maar het betekent wel dat ze vele malen sneller kunnen schakelen dan Europa. Want laat je niet misleiden, as we speak zet China nu al volop in op duurzame en klimaatvriendelijke oplossingen voor datacenters, waardoor ze de leiding overnemen. Europa staat erbij en kijkt ernaar.”
Door Rudy Gunst
