ATMOsphere Europe 2018

Natuurlijke koelmiddelen worden steeds belangrijker

Van 19 tot 21 november ’18 vond in Riva del Garda (Italië) de negende editie van ATMOsphere Europe plaats, hét event van natuurlijke koelgassen. Elk jaar opnieuw trekt het event meer deelnemers aan – zowel bestaande als toekomstige gebruikers van natuurlijke koelgassen – en waardoor het een mooie weerspiegeling van de markt vormt.

Kwam je tijdens de eerste events van ATMOsphere Europe (die steevast in Brussel werden gehouden) alleen maar groene fundamentalisten tegen, dan is sindsdien het deelnemersveld volledig veranderd. Nu duiken er namelijk ook vertegenwoordigers van onder meer Alfa Laval, Beijer Ref, Carrier, Daikin, Dorin, Emerson, LU-VE, Panasonic, Rhoss, Rivacold, Vaillant en Viessmann op. Sommige bedrijven gaan voluit voor natuurlijke koelgassen, andere hebben een dubbele agenda en komen de kat uit de boom kijken. Maar die mix van deelnemers maakt juist de sterkte uit van ATMOsphere Europe: fabrikanten, distributeurs, eindgebruikers, beroepsfederaties, beleidsmakers, onderzoekscentra, enz. samenbrengen om de voor- en nadelen van natuurlijke koelgassen te bespreken.

Hardliners

“In 2009 waren we de buitenbeetjes, de hardliners die ervan overtuigd waren dat de toekomst aan de natuurlijke koelmiddelen toebehoort”, vertelt Marc Chasserot, CEO van Shecco die de ATMOsphere-events organiseert. “Toen was het nog zoeken naar succesvolle toepassingen, ondertussen is de discussie losgebarsten over welk natuurlijk koelmiddel het best is voor een specifieke toepassing. Waar we 10 jaar geleden nog moesten uitleggen dat een natuurlijk koelmiddel de laagste GWP heeft, is de discussie ondertussen naar een hoger niveau getild en gaat het over energie-efficiëntie, lekcontrole, service & onderhoud, installatie, regeling, enz. Tijdens Chillventa heb ik meer dan 300 exposanten geteld iets met natuurlijke koelgassen te maken hadden. Dat maakt 30% van Chillventa uit! We zijn een belangrijke markt geworden, en die zal alleen maar groeien. Voor wie de boot gemist heeft, is het nog niet te laat, maar treuzelt best niet langer om de stap te zetten.”

De uitfasering van natuurlijke HFK’s heeft de natuurlijke koelmiddelen een geweldige boost gegeven. Helaas vooral in Europa, terwijl het in de andere werelddelen niet zo’n vaart loopt. “Het lijkt erop alsof alleen Europa de aarde wil redden”, aldus Bente Tranholm-Schwarz van DG Clima, “maar dat mag ons niet tegenhouden. De Europese Commissie zal een actief beleid voeren tegen de illegale handel in verboden koelgassen. Niet alleen via grens- en transportcontroles, maar ook op het internet. Amazon, eBay, Alibaba, AliExpress, reken er maar op dat we ze in de gaten houden en krachtdadig zullen optreden indien nodig.”

De statistieken tonen aan dat vooral in Europa de natuurlijke koelmiddelen aan een steile opmars bezig zijn, maar dit is niet persé slecht nieuws. Klara Zolcer Skacanova (Shecco): “De andere regio’s kijken naar ons. Niet om onze wetgeving te kopiëren, wat trouwens al is gebeurd, maar om te bekijken welke concrete maatregelen worden genomen. Hoe snel gaat de R&D bij de fabrikanten? Reken er maar op dat zodra de technologische obstakels zijn weggewerkt, de andere regio’s hun F-gassenbeleid zullen verstrengen. Europa effent het pad, maar onze inspanningen vormen inspiratie voor de anderen. We mogen best trots zijn op die voortrekkersrol.”

Kritische stem

Andrea Voigt, directeur-generaal van EPEE (European Partnership for Energy & the Environment, zeg maar de lobbygroep van de Europese HVACR-sector) kreeg tijdens voorgaande ATMOsphere’s regelmatig de wind van voren omdat ‘haar bedrijven’ de opkomst van natuurlijke koelmiddelen zouden tegenwerken. Niks is minder waar natuurlijk, maar in de beginjaren kon het voor de voorstanders niet snel genoeg gaan. Maar zie, sinds ook de voornaamste HVACR-fabrikanten naast toestellen met chemische koelgassen ook oplossingen met natuurlijke koelmiddelen op de markt brengen, heeft de stem van EPEE meer gewicht gekregen.

“Als we de doelstellingen van de F-gaswetgeving en het Kigali Amendment willen halen, dan hebben we alle koelgassen met een laag GWP nodig. Want laat ons eerlijk zijn: kiezen voor een koelmiddel met een laag GWP maar dat veel energie verbruikt, is geen goede keuze. Onze industrie beschikt over een immens potentieel om een fundamentele bijdrage te leveren aan de verbetering van het klimaat, o.a. door de energie-efficiëntie te verbeteren en het aandeel duurzame energie te verhogen. We mogen ons wat minder bescheiden opstellen. Beleidsmakers kunnen ambities definiëren, maar om ze uit te voeren hebben ze de industrie nodig. Iedereen mag weten hoeveel inspanningen de HVACR-sector levert om het leefmilieu te redden.”

Accelerate Awards

Voor de tweede maal werden tijdens ATMOsphere Europe vijf Accelerate Europe Awards uitgereikt, schouderklopjes voor believers in natuurlijke koelgassen. In vier categorieën werden prijzen toegekend door een vakjury die uiteindelijk koos voor voor Unilever (light commercial), Metro (food retail) en E.ON (industrie). De Italiaan Sergio Girotto kreeg de award voor Persoon van het Jaar. In 2004 startte hij zijn bedrijf enEX op en fabriceerde sindsdien al meer dan duizend transkritische CO₂-koelinstallaties. Maar de award waar het meest naar werd uitgekeken, was die voor Innovatie van het Jaar, de publieksprijs waarvoor online kon worden gestemd. Deze award ging naar de BluQ ammoniak chiller die slechts 40 à 50 gram ammoniak per kW koelvermogen nodig heeft (zie Cool & Comfort 79).

Volgend jaar trekt ATMOsphere Europe voor zijn tiende verjaardag naar Polen, de eerste editie ooit in Oost-Europa. “Binnen de Europese Unie is dit de regio met het meeste potentieel voor natuurlijke koelmiddelen”, besluit Marc Chasserot. “Het wordt ons vierde congres buiten Brussel. Met vorige edities in Barcelona en Berlijn en dit jaar in Riva del Garda erbij hebben we de tour van Europa gedaan, zowel geografisch als klimatologisch. Daarna keren we terug naar Brussel om vanaf 2020 keihard te wegen op het Europese beleid, want als we de voorbije 10 jaar iets geleerd hebben, is het wel dat de stuwende kracht om de HVACR-sector natuurvriendelijker te maken vanuit de Europese Commissie moet komen. Van deze editie onthoud ik in eerste instantie dat de industrie zich aan het opladen is om ook in de residentiële markt warmtepompen met natuurlijke koelmiddelen te introduceren. De toekomst heeft er voor ons nog nooit zo mooi uitgezien!”

Door Rudy Gunst

www.atmo.org

Fotocredit: Shecco

“Europa zal krachtdadig optreden tegen de illegale handel in verboden koelgassen.”

“Natuurlijke koelmiddelen in residentiële HVAC en warmtepompen vormen de volgende stap.”