CO2 als koudemiddel voor commerciële toepassingen tot middelgroot vermogen
“CO2 is al lang geen toekomstmuziek meer”, vat Edwin Ernst, commercieel directeur van Celsis, de stier bij de horens. “Steeds meer projecten vragen om een (natuurlijk) koudemiddel met een zeer laag GWP, een strak wettelijk toekomstbeeld en een hoge efficiëntie. Alleen vraagt CO2 ook om de juiste keuzes in ontwerp, componentenselectie, veiligheid, opleidingen en certificeringen. Ik zal er enkele stellingen tegenaan gooien die aantonen dat we ons terdege moeten voorbereiden op de toekomst. Weet je hoeveel (virgin) koudemiddel uitgedrukt in CO2-equivalenten er vanaf 2030 nog op de markt mag gebracht worden ten opzichte van de actuele situatie? Ruim 78% minder! Er blijft dus maar 22% meer over. Nog een tweede uitdaging. Vanaf 2032 mag er voor servicedoeleinden bij koudemiddelen met een GWP > 750 alleen nog gerecycled of geregenereerd koudemiddel gebruikt worden. De Europese Unie werkt aan een breed verbod op alle PFAS, inclusief bepaalde F-gassen die als koudemiddelen worden gebruikt. Een voorstel is ingediend bij ECHA. Maar we weten ook dat het Europese beslissingsproces geen vaart loopt. Een beslissing wordt verwacht in 2029 – de consultatieronde wordt half 2028 afgesloten – maar besef dat heel wat courant gebruikte synthetische koudemiddelen in de gevarenzone verkeren. Natuurlijke koudemiddelen – CO2 maar ook ammoniak en propaan – hoeven niets te vrezen.”
“Wil ik u bang maken? Helemaal niet. Maar we weten met zijn alleen dat het woelige tijden zijn voor onze sector. Naast de uitfasering van koudemiddelen met daar nog eens de onzekerheid m.b.t. PFAS bovenop, wordt ook het personeelstekort steeds moeilijker op te vangen. De branche is enorm in beroering, het is een uitdaging waar we samen voor staan. Daarom leggen we bij Celsis volgende belofte af: wij zorgen dat de vakman kan blijven doen waar hij goed in is: installeren, repareren en onderhouden van installaties.”
Vergeet warmteterugwinning niet!
“CO2 is niet heilig, maar er zijn wel heel veel MT/T commerciële toepassingen mogelijk”, is Peter Staal, R744 specialist bij Celsis, duidelijk. “Met een GWP lager dan 1, minder behoefte aan onderhoud in vergelijking tot ammoniakinstallaties en gevaarklasse A1 (niet brandbaar) zitten we al goed. Maar pas op, CO2 is weliswaar als niet giftig aangemerkt maar is wel zeer gevaarlijk bij concentraties groter dan 5 volume-procent. Het kritisch punt van CO2 op het pH-diagram ligt op 31°C en 73,6 bar. Wat is CO2 dan? Goeie vraag. De dichtheid is te klein om het een vloeistof te noemen, maar ook te groot voor een gas. Het is ook geen mengeling van gas en vloeistof, maar een substantie daar ergens tussenin.”
Peter Staal overliep de aandachtspunten, ontwerpkeuzes, wetgeving, eisen en veiligheid bij de selectie van een CO2-installatie voor commerciële toepassingen tot middelgroot vermogen. Hierbij kwam ook warmteterugwinning aan bod, waarvoor CO2 bijzonder geschikt is omwille van twee redenen: de persgastemperaturen zijn hoog en de warmte-inhoud is groot. “Probeer je klant te overtuigen om bij zijn CO2-installatie ook warmteterugwinning te nemen”, aldus Peter Staal. “Men vergeet wel eens dat er best wat warmte vrijkomt, doe er dus iets mee.”
Verder werd het aanbod toegelicht, met ruime aandacht voor het portfolio van SCM Frigo, de Italiaanse fabrikant die net als Celsis tot de Beijer Ref groep behoort. Uit het publiek was er veel animo voor het aanbod aan complete sets (condensing unit, ECO verdamper, regelaars, gasdetectie, verwarmingslint) met optioneel een uitbreidingsmodule, regelkast, insluitarm, extern signaal, koelleiding, afsluiters, terugslagklep, T-stukken en bochten, verloopsokken, etc.
Danfoss Smart Store Solutions
Patrick Clardy van Danfoss gaf een inspirerende presentatie over een geslaagd verduurzamingsproject: een operationele supermarkt in Nordborg (Denemarken), op een steenworp van het hoofdkantoor van Danfoss. Dit is een energie-efficiënte functionerende Smart Store supermarkt met echte klanten en echte koel-, vries- en verwarmingsbehoeften, maar waarbij ook bijzondere aandacht uitging om alle toestellen demogewijs en met live monitoring op te stellen.
“Hierdoor is het Danfoss Application Development Center de uitgelezen plek voor OEM’s, aannemers, detailhandelaren in voedingsmiddelen en Danfoss-ingenieurs om nieuwe technologieën en oplossingen te ontwikkelen om de energie- en operationele efficiëntie in de detailhandel in voeding te verbeteren”, aldus Patrick Clardy. “Voor de eerste keer werden alle meest geavanceerde technologische en energiezuinige oplossingen voor de detailhandel in levensmiddelen van Danfoss samengebracht in één winkel. Er wordt soms wat neerbuigend neergekeken op de duurzame ontwikkeling in Europa, maar vandaag is 1 op 3 supermarkten al uitgerust met een CO2-installatie. Hiermee zijn we op wereldvlak de koploper, op ruime afstand gevolgd door Japen.”
“De transformatie van onze branche richting een duurzame toekomst is een noodzaak”, besluit Edwin Ernst. “Samenwerking en partnerships binnen de branche, kennisdeling en intervisie worden hierdoor steeds belangrijker en is volgens ons de enige weg voorwaarts. Samen zijn we in staat om te verduurzamen, samen zijn we in staat om uitdagingen aan te gaan, samen kunnen we de branche verder ontwikkelen.”
Foto's: Celsis
