Meeting CoolingEU

Koelvraag wordt de uitdaging van de toekomst

Op 12 juni is in Brussel de eerste meeting van CoolingEU georganiseerd, een nieuwe overkoepelende organisatie die koude op de Europese duurzaamheidsagenda zet. De sterkte van CoolingEU zit in de leden, die actief zijn in uiteenlopende sectoren en zo de koelvraag vanuit verschillende invalshoeken bekijken, gaande van de ijskast tot de chiller.

“De uitdagingen waarmee we met zijn allen worden geconfronteerd, lopen samen: energie besparen, bedrijfskosten verminderen en de CO₂-uitstoot verlagen”, vertelt Brian Holuj van UN Environment. “We merken een exponentiële groei van RAC’s wereldwijd. Vandaag tellen we 660 miljoen units en we stevenen af op een geschat aantal van 1,5 miljard units in 2030. Ter vergelijking, dat is op wereldschaal exact hetzelfde aantal RAC’s als het aantal ijskasten dat vandaag wordt gebruikt.”

Hergebruik

Ewout Deurwaarder van het Directoraat-Generaal voor Energie (Europese Commissie) ziet een trend. “Verwarming is nog altijd belangrijker dan koeling, maar ze groeien naar elkaar toe. Terwijl in gebouwen de verwarmingsbehoefte verminderd, stijgt hier de koelvraag. Daarnaast heb je ook steeds meer koelvraag in commerciële en industriële toepassingen, terwijl de verwarmingsvraag daalt door onder meer op grote schaal een verstandig hergebruik van de beschikbare restwarmte.”

Het is moeilijk om de koelingsvraag per individu uit te drukken in cijfers. Een van de vele beschikbare indicaties bij de CoolingEU-leden is de jaarlijkse consumptie van diepgevroren voedsel. Zet je dat in een lijstje, dan vallen er grote verschillen per land op waarbij het klimaat een minder belangrijke factor blijkt dan mocht worden verwacht. Enkele gegevens: VS 45 kg, Japan 16 kg, VK 29 kg, Frankrijk 15 kg, Duitsland 12 kg, Spanje 9 kg en Italië 7 kg. “Voor de ene is het opmerkelijke verschil tussen de VS en Europa een goed teken, want het betekent dat er bij ons minder koelvraag bestaat en we het dus energiezuiniger doen”, aldus professor Kostadin Fikiin van TU Sofia. “Anderen zien dit als een teken aan de wand, want het kan erop wijzen dat er bij ons meer voedsel wordt verspild door een slechte bewaring.”

Samenwerking

Andrea Voigt, directeur-generaal van EPEE (European Partnership for Energy and the Environment), is een vertrouwd gezicht op het Europese toneel waar ze zich inzet om de economische en de ecologische realiteit op elkaar af te stemmen. CoolingEU is een sectoroverschrijdend samenwerkingsplatform dat organisaties, industrie en NGO’s verenigt om samen te streven naar een verduurzaming van de Europese koelmarkt. Een twintigtal partners hebben zich in CoolingEU verzameld rond vier doelstellingen: zorgen voor een bewustwording over de verschillende aspecten van koeling bij de beleidsmakers, kennis delen over koeling door nuttige data te verzamelen en te verspreiden, onderzoek en innovatie stimuleren door kennisoverdracht en samenwerking, en tenslotte ervoor zorgen dat in de Europese wetgeving op een realistische manier aandacht aan koeling wordt besteed.”

“We zijn een informeel plafond zonder uitgewerkte structuur en waar onze leden geen lidgeld betalen”, vult Ingo Wagner, coördinator van CoolingEU, aan. “We zullen onze samengevoegde expertise van de koelmarkt gebruiken om de belangen van de koelsector te verdedigen waar en wanneer dit nodig blijkt.”

Voedselbewaring en globalisering komt regelmatig ter sprake als er een vergelijking wordt gemaakt tussen enerzijds energiebesparing en anderzijds energie-efficiëntie. Of anders gezegd, energie besparen kan niet tot in het oneindige, want vanaf een bepaald moment ontstaan er onaanvaardbare risico’s. Christine Weiker, secretaris-generaal van ECSLA (European Cold Storage and Logistics Association) noemt koeling een absolute voorwaarde om de voedselketen veilig te houden. Met haar organisatie vertegenwoordigt ze enkele duizenden bedrijven met gekoelde opslagruimtes in de Europese Unie die samen goed zijn voor meer dan 60 miljoen m³ koelruimte. “Globalisering vergroot de behoefte naar koeling bij transport, behandeling, opslag, distributie. Hierbij geldt meer dan vroeger een strenge temperatuurcontrole, hetgeen we alleen maar kunnen toejuichen.” Volgens de Wereldvoedselorganisatie van de VN gaat er naar schatting één derde van al het voor mensen bestemde voedsel in de wereld verloren. Door het hele productieproces heen – van boerderijen en verpakkers via de groothandel en de supermarkten tot bij de consument – wordt 1,3 miljard ton voedsel verspild. In de VS neemt de verspilling hallucinanter proporties aan: ruim 30% van het Amerikaanse voedsel wordt nooit opgegeten. Geschatte waarde: 162 miljard dollar per jaar.

Onderzoek

ECTP (European Construction Technology Platform) mag onder haar leden de grote spelers op het vlak van onderzoek en innovatie in de bouw tellen. Duurzaamheid en energie-efficiëntie zijn nadrukkelijk aanwezig in verschillende onderzoeksprojecten die door ECTP worden aangestuurd. “We verwachten dat het energieverbruik voor airconditioning in gebouwen in 2060 de overhand zal nemen op energieverbruik voor verwarming”, aldus projectleider Anne-Claire Streck. “We moeten hier nu al rekening mee houden en op inspelen met onze bouwmethodes. Natuurlijke ventilatie, reflecterende buitengevels, betere isolatie die de warmte buitenhoudt, warmte-absorberende materialen, het zijn ingrepen die de aircovraag kunnen beperken. Maar er is nog veel onderzoek mogelijk in dit domein. Dit zal ongetwijfeld leiden tot grote energiebesparingen aan de koelzijde. Ik geef als voorbeeld onze organisatie die betrokken is bij 55 onderzoeksprojecten in de bouw maar waarbij nog maar in één project wordt gekeken naar de koeling.

Een vreemde eend in de bijt bij het lanceringsevent van CoolingEU was ongetwijfeld Klaus Peters van ESTEP, de Europese staalsector die hij graag omschrijft als ‘de heetste sector binnen de Europese Unie’. De sector is ambitieus en wil op wereldvlak de eerste viool spelen, maar beseft dat dit niet kan zonder de productieprocessen te optimaliseren, ook op het vlak van duurzaamheid. Hiervoor wordt zowel naar de overheid als naar de industrie gekeken.

Door Rudy Gunst

www.coolingEU.eu

“We staan allemaal voor dezelfde uitdagingen: energie besparen, bedrijfskosten verminderen en de CO₂-uitstoot verlagen.”

“Energieverbruik voor airconditioning in gebouwen zal vanaf 2060 de overhand nemen op energieverbruik voor verwarming.”