Oplossingen voor waterkwaliteit voor warmtepompinstallatie

Caleffi verzekert een foutloze werking

Lucht en vuil horen niet thuis in een cv-installatie, daar is iedereen het over eens. Bij warmtepompen stelt het probleem van een goede waterkwaliteit zich echter scherper. De gangbare oplossingen zijn ontworpen voor installaties met ketels, en schieten dan ook tekort als er overgeschakeld wordt op een warmtepomp. Daarom heeft Caleffi, specialist in installatietechniek, specifieke oplossingen ontwikkeld voor combinatie met warmtepompen.

Vuil meteen tegenhouden

Een vuilafscheider is niets nieuws in een cv-installatie, toestellen zoals de DIRTMAG van Caleffi worden al jaren standaard ingebouwd. Het werkingsprincipe is eenvoudig: het water uit de leiding komt in het lichaam van het filterelement terecht. Dat heeft een groter volume dan de leiding, waardoor de stromingssnelheid afneemt. Hierdoor zullen vuildeeltjes bezinken. Naargelang het water vaker door de vuilafscheider circuleert, zullen er steeds kleinere vuildeeltjes bezinken.

Voor een warmtepomp volstaat een DIRTMAG echter niet. Bij dit toestel zijn er immers altijd enkele vuildeeltjes die niet meteen bezinken, en dus in de installatie circuleren. Voordat het meeste vuil is afgescheiden, moet het water een aantal keren door de vuilafscheider stromen. In een installatie met een ketel is dat geen probleem. De DIRTMAG scheidt na een aantal circulaties het meeste vuil af; het kleine beetje dat overblijft, veroorzaakt geen schade. De warmtewisselaar van een warmtepomp heeft echter een nauwere doorlaat en is dus gevoeliger voor verstoppingen. Daarom is het van belang dat grotere vuildeeltjes vanaf het eerste moment worden tegengehouden, om dure reparaties te vermijden.

Een gangbare oplossing is om een aparte Y-filter in te bouwen in de retour naar de warmtepomp. Dat biedt wel goede resultaten, maar is omslachtig: de filter zelf is niet alleen een extra component, maar er komen ook nog afsluitkranen aan te pas. Bovendien is de reiniging van zo een filter ook niet bepaald eenvoudig.

Daarom heeft Caleffi de XF-vuilafscheider ontwikkeld. XF staat daarbij voor ‘extra filter’. Het extra filterelement heeft een maasgrootte van 160 micron en biedt dus een betere bescherming dan een gangbare Y-filter. Magnetietdeeltjes kunnen echter kleiner zijn. Daarom is er een magneet aanwezig die het magnetiet tegen houdt. Reinigen van de Caleffi XF gaat eenvoudig dankzij de geïntegreerde borstel. Er hoeft niets gedemonteerd worden, het volstaat om de installatie stil te leggen en de borstel te bedienen. Daarna kan men het vuil gewoon wegspoelen. Nadien hoeft men hooguit nog wat water bij te vullen om het spuiwater te compenseren.

De Caleffi XF is robuust uitgevoerd met een kunststof lichaam en messing aansluitingen voor een stevige koppeling. Dankzij het draaibaar aansluitstuk kan de vuilafscheider naar keuze in verticale of horizontale leidingen worden ingebouwd. De XF is beschikbaar in afmetingen tot twee duim/DN 50, waar vuilafscheiders met draaibare aansluitingen gewoonlijk maar tot 5/4” gaan. Handig is ook dat bij de grotere maten de filtratiegraad kan worden ingesteld. Aanvankelijk zet men de filtratie best op 100%, om er zeker van te zijn dat er geen vuil meer in de installatie zit. Eenmaal het vuil is verwijderd, zal er zich normaal gezien nog weinig slib vormen. Bij een volgend onderhoud kan men dan de filtratiegraad verlagen naar 50%: de warmtepomp blijft beschermd, maar de drukverliezen zijn een stuk lager.

De Caleffi XF wordt best ingebouwd net voor de warmtepomp, om het toestel zo goed mogelijk te beschermen.

Lucht verwijderen

Ook lucht kan voor problemen zorgen in een installatie, en wel om twee redenen. Ten eerste vermindert de aanwezigheid van lucht de goede werking van het afgiftesysteem. Waar er lucht is, is er geen water en dus ook geen warmte-afgifte. Ten tweede zal zuurstof in contact met metalen onderdelen tot corrosie leiden. Het is wel zo dat er nog weinig ijzerhoudende componenten in een moderne installatie zijn, zeker als het om een vloerverwarmingsintallatie gaat. Dat mag geen aanleiding zijn tot een vals gevoel van veiligheid. Als er zuurstof aanwezig is, zullen de corrosieprocessen zich op die ijzerhoudende onderdelen gaan concentreren, zodat het risico op defecten zelfs groter wordt.

Ook voor luchtafscheiders heeft de introductie van warmtepompen de lat hoger gelegd. Vulwater bevat altijd een zekere hoeveelheid opgeloste gassen. Onder invloed van de hoge temperaturen in de vuurhaard van een ketel zullen deze gassen vrijkomen, waarna ze verwijderd kunnen worden met de traditionele luchtafscheider. Een warmtepomp werkt daarentegen aan veel lagere temperaturen. Het ontgassingseffect is dan ook minder. Zonder aangepaste maatregelen zullen er gassen in oplossing blijven, die zich dan in de leidingen verspreiden.

Caleffi heeft een passende oplossing bedacht met de Caleffi HED-luchtafscheider. Deze zorgt voor een efficiënte verwijdering van luchtbelletjes ook bij lagere temperaturen. Het geheim zit hem in een speciaal gepatenteerd binnenwerk. Dat veroorzaakt een werveling van de waterstroom. Dat cyclooneffect produceert een onderdruk, zodat de opgeloste gassen kunnen vrijkomen. Op die manier kan er al 90 tot 100% van de zuurstof verwijderd worden in een eerste doorgang, zelfs met een watertemperatuur van 20°C. De goede werking bij lage temperaturen is ook belangrijk voor warmtepompinstallaties, die gebruikt kunnen worden in koeling. De HED is beschikbaar in aansluitingen tot 5/4” en wordt best in de vertrekleiding net na de warmtepomp geplaatst omdat daar de temperaturen het hoogst zijn. Het toestel heeft strikt genomen geen hoge watertemperaturen nodig, maar hoe hoger de temperatuur, hoe efficiënter de werking.

Met de combinatie van de Caleffi XF en HED behoren problemen met vervuiling en/of lucht tot het verleden.

Door Alex Baumans

Foto’s: Caleffi

www.caleffi.com