Geregenereerde koudemiddelen verzekeren stabiliteit van installaties en industrie
Op 20 februari 2024 werd de nieuwe EU-verordening 2024/573 gepubliceerd. De verordening bouwt verder op de vorige versie van 2014, maar introduceert een duidelijke versnelling. “De eisen zijn flink aangescherpt”, bevestigt Hans Craen, Head of Government Affairs Europe bij A-Gas. “Dat geldt zowel aan de gebruikszijde als aan de productiezijde. Zo mag er voor service of onderhoud sinds dit jaar bijvoorbeeld geen enkele airco of warmtepomp meer aangevuld worden met nieuwe koudemiddelen met een GWP van 2.500 of meer. Vanaf 2032 geldt zelfs een verbod op het gebruik van nieuwe koudemiddelen met een GWP vanaf 750 voor het onderhoud of de service van stationaire koelingsapparatuur, met uitzondering van chillers. Aan de productiezijde werd ondertussen een significante reductie van de quota aangekondigd: in 2027 moet het totale op de markt gebrachte CO2 ton equivalent maar liefst de helft lager liggen dan dit jaar. In 2030 is er nog eens een reductie van 58% voorzien.”
Transitie naar lage GWP’s
A-Gas voorziet een duidelijk effect op de markt. “Zowel voor fabrikanten als voor eindgebruikers is het een incentive om in te zetten op koudemiddelen met een laag GWP”, aldus Enzo D’Alessio, Commercial Director Europe bij A-Gas. “Aangezien de quota rechtstreeks gelinkt zijn aan het CO2 ton equivalent, kunnen fabrikanten in verhouding meer koudemiddelen met een laag GWP op de markt brengen. Onder de koudemiddelen met hoog GWP ontstaat ondertussen almaar meer schaarste, waardoor prijzen de hoogte in gaan en ook eindgebruikers duidelijk heil beginnen te zien in de meer duurzame alternatieven. Die economische drijfveer is essentieel voor het succes van de F-gas wetgeving.”
Als koelmiddelenfabrikant is ook A-Gas continu bezig met de ontwikkeling en introductie van nieuwe koudemiddelen en mengsels met laag GWP, al begrijpt het bedrijf ook dat de transitie een werk van lange adem zal zijn. Craen: “Er zijn nog heel wat systemen actief die gebruikmaken van HFK’s met hoog GWP. Die zullen niet van de ene dag op de andere vervangen worden. Niet alleen omdat het financieel en praktisch onhaalbaar is, maar ook omdat het niet duurzaam is. Veel systemen functioneren immers nog perfect. Het is belangrijk dat zij hun volledige levenscyclus kunnen doormaken. Ondertussen krijgen bedrijven zo de nodige tijd en flexibiliteit om de transitie te voltooien.”
“De recyclage en de regeneratie van koudemiddelen zijn twee heel verschillende zaken.” - Hans Craen, A-Gas Head of Government Affairs Europe
Regeneratie houdt bestaande systemen draaiende
Ter ondersteuning van de reeds bestaande systemen, kijkt A-Gas in de eerste plaats naar Lifecycle Refrigerant Management (LRM). Deze effectieve, haalbare en circulaire strategie, gebaseerd op het maximaal terugwinnen, regenereren en opnieuw op de markt brengen van bestaande koelmiddelen, dwingt de sector om naar efficiëntie te streven en optimaal gebruik te maken van wat er al is. “LRM is essentieel om de hindernissen op weg naar klimaatneutraalheid te overwinnen”, aldus D’Alessio. “Daarnaast zijn er ook operationele factoren. In tegenstelling tot nieuwe koudemiddelen, zijn geregenereerde producten namelijk niet onderhevig aan de door de F-gas verordening opgelegde quota. Zij kunnen daardoor nog steeds zonder beperkingen op de markt gebracht worden en laten toe om bestaande systemen te blijven aanvullen en gebruiken, zonder torenhoge kosten of het risico op juridische gevolgen.”
D’Alessio spreekt bewust over regeneratie en niet over recyclage. “Volgens de F-gas verordening kunnen in principe beide,” voegt Craen toe, “maar dat wil daarom niet zeggen dat ze gelijkwaardig zijn. Gerecycleerde koudemiddelen ondergaan bijvoorbeeld enkel een eenvoudig reinigingsprocédé, terwijl we bij regeneratie spreken van een uitgebreid industrieel proces waarbij het koudemiddel opnieuw tot het oorspronkelijke kwaliteitsniveau wordt opgewaardeerd. Daarenboven wordt er bij regeneratie een strikt kader gevolgd. De kwaliteit moet volgens de AHRI 700 standaard getest en geattesteerd worden en er zijn heel specifieke verplichtingen inzake rapportage en traceerbaarheid. Bij recyclage is dat kader er niet. Je weet met andere woorden nooit helemaal zeker wat de kwaliteit of de oorsprong van het gerecycleerde koudemiddel is. En dat kan dan weer een impact hebben op de energie-efficiëntie van je installatie of de levensduur van de componenten.”
“We willen de terugwinning van koudemiddelen maximaal faciliteren” - Enzo D’Alessio, A-Gas Commercial Director Europe
Gebruikte koudemiddelen maximaal terugwinnen
Voor de regeneratie van koudemiddelen heeft A-Gas in Nederland een ultramoderne gasscheidingsinstallatie en uitgebreid labo staan, maar ook aan het terugwinningsproces wordt vandaag bijzondere aandacht besteed. D’Alessio: “Op dit moment zien we dat veel bedrijven hun gebruikte koudemiddelen zelf bewaren. Dat brengt niet alleen de nodige risico’s mee inzake de kwaliteit bij hergebruik, maar zet ook een rem op het circulaire verhaal. Daarom willen we de terugwinning van koudemiddelen bij bijvoorbeeld een retrofit of uitdiensttreding van installaties maximaal promoten en faciliteren.”
Concreet biedt A-Gas hiervoor in de Benelux twee diensten. Voor grote industriële installaties is er Rapid Recovery. “Hiermee nemen we het volledige terugwinningsproces in handen”, aldus D’Alessio. “We gaan met onze hogecapaciteitscompressor ter plaatse, pompen het koudemiddel snel en efficiënt af en leveren alle nodige documentatie om aan wet- en regelgeving te voldoen. Klanten worden hierdoor ontzorgd en de down-time van het systeem tot een minimum beperkt.”
Daarnaast kunnen vooral kleinere servicebedrijven sinds kort gebruikmaken van Rapid Exchange: een rechttoe-rechtaan uitwisselingsdienst van afvalcilinders. “Onze klant verzamelt het gebruikte koudemiddel in de cilinder, wij halen het op en leveren tegelijk een leeg exemplaar af. Zelf hoeft hij zich niet meer te bekommeren om de zoektocht naar een geschikte transporteur of het verzekeren van alle vergunningen. Bovendien zorgen we meteen voor de analyse van het gerecupereerde koudemiddel en voorzien we in functie van de kwaliteit en zuiverheid een gepaste compensatie.”
Op die manier tracht A-Gas zoveel mogelijk drempels voor recuperatie weg te werken en klanten aan te sporen om het product zo zuiver mogelijk te houden. “Ons doel is om geen druppel koudemiddel verloren te laten gaan”, besluit Hans Craen. “Hoe meer gebruikte koudemiddelen we terugwinnen, hoe meer we kunnen inzetten op regeneratie en hoe beter we bedrijven kunnen helpen om de drastische impact van de F-gas verordening te verzachten en overbruggen.”
door Elise Noyez - foto's A-Gas
